أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 70

قراضه طبيعيات ( فارسى )

مانند : « هباء » ( بمعنى ذرهء خور : اديب نطنزى ، كتاب الخلاص ) كه جمع عربى آن « اهباء » است به « هباآت » و « بخار » كه جمع آن « ابخره » است به « بخارات » . جمع‌بندى بعضى از كلمات عربى با « ات » « 1 » و ترك جمع عادى آنها در فارسى قديم و حتى عربى « 2 » معمول بوده است . 14 - استعمال « از » بجاى « بر » : « سرخى از دو گونه است » ( ص 43 س 4 ) ، اكنون گوئيم : سرخى « بر » دو گونه است . 15 - آوردن قيد ظرف « اندر » بجاى « در » كه از خصايص شيوهء نثر متقدمان است . 16 - آوردن مصدر بجاى مصدر مرخّم كه در نثر قديم تا قرن ششم بسيار معمول بوده است ( رش : ص 6 س 8 و ص 86 س 4 ) . 17 - آوردن ادات استمرار و تأكيد « همى » بر سر فعلها بشيوهء نثر فارسى قديم . ( رش : ص 3 س 1 و ص 41 س 4 و 6 ) . 18 - آوردن افعال با پيشاوندهاى اندر ( اندر تافتن : ص 47 س 1 ، اندر چيزى گرفتن : ص 74 س 7 ، اندر چيزى بستن : ص 75 س 1 ) و فرا ( فرا ديدن : ص 1 س 6 ) و بر ( برجوشيدن : ص 37 س 5 ) و همى ( همىخواهد : ص 3 س 1 ، همىرود : ص 10 س 1 و 5 ، همىپذيرد : ص 10 س 6 ) و باز ( باز آمدن : ص 50 س 3 ، بازماندن : ص 13 س 6 ) و فرو ( فروبردن : ص 14 س 4 ، فروريختن : ص 66 س 3 ، فروماليدن : ص 84 س 3 ، فرو نشستن : ص 81 س 4 ) .

--> ( 1 ) - علامت جمع مؤنث سالم در عربى . ( 2 ) - مانند جمع هباء به هباآت و بخار به بخارات ، رش : ابو ريحان بيرونى ، افراد المقال چاپ حيدرآباد دكن ) ص 12 س 5 .